แสงดาว แสงศรัทธา : ซีรีส์ BL ชวนมองประวัติศาสตร์ 6 ตุลา ที่มากกว่าอุดมการณ์การเมือง

หลังเหตุการณ์นองเลือด 6 ตุลาคม 2519 นักศึกษาปัญญาชนในประเทศไทยตัดสินใจหันหลังให้เมืองแล้วมุ่งหน้าเข้าสู่เขตป่าเขาเพื่อร่วมการต่อสู้ทางอุมการณ์กับ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ณ ที่นั่น คนรุ่นใหม่ผู้หวังเห็นการเปลี่ยนแปลงของประเทศให้ทุกคนเท่าเทียม พวกเขาไม่ได้เพียงหัดจับอาวุธขึ้นสู้กับรัฐ หากแต่ยังใช้ปากกาและมวลชนร่วมต่อสู่ทางความคิดและอุดมการณ์การปฏิวัติต่อต้านรัฐบาลแบบ “ป่าล้อมเมือง” ค่อยๆ ยึดชนบททีละส่วนก่อนถึงเมืองชั้นใน โดยเรื่องราว  6 ตุลา มักถูกเล่าผ่านหน้าประวัติศาสตร์การเมือง ทว่ามากไปกว่าอุดมการณ์ บาดแผลจากความสูญเสีย  6 ตุลา ยังคงมีเรื่องราวในมิติของมนุษย์คนหนึ่ง และนั่นก็จุดเริ่มต้นของซีรีส์ Boys’ Love (BL) โรแมนติกดราม่าอิงประวัติศาสตร์ แสงดาว แสงศรัทธา (When Light Fades) ผลงานการกำกับ Boys’ Love เรื่องแรกของ โชคอนันต์ สกุลธรรม ซึ่งชวนมองบรรดาสหายในผืนป่ามากไปกว่าอุดมการณ์อันแรงกล้าที่จะเปลี่ยนประเทศให้ดี แต่เป็นการมองในฐานะมนุษย์คนหนึ่งที่มีสิทธิ์จะเลือกใช้ชีวิต และมีสิทธิ์จะรัก แม้สังคมในยุคนั้นไม่ได้อนุญาตก็ตาม

“ระหว่างช่องว่างของประวัติศาตร์ ยังมีสิ่งอื่นๆ ให้เราได้เรียนรู้ ทั้งดีและไม่ดี ไม่ใช่มองแค่อุดมการณ์ แม้แต่ฝ่ายซ้าย ฝ่ายขวาก็ยังมารักกันได้ พอเราได้ลองเข้าไปนั่งฟังเรื่องราวของสหายที่เคยใช้ชีวิตอยู่ในป่าจริงๆ จึงได้รู้ว่าความรักระหว่างชายชายก็ใช่ว่าจะเกิดขึ้นไม่ได้”

โชคอนันต์ สกุลธรรม ผู้กำกับ แสงดาว แสงศรัทธา ย้อนเล่าของที่เริ่มต้นนำประวัติศาสตร์ทางการเมืองมาเป็นฉากหลังของซีรีส์โรแมนติกดราม่าเรื่องล่าสุดของเขา โดยที่ผ่านมาเรามักจะเห็นผลงานของเขาผ่านซีรีส์และภาพยนตร์แนวพีเรียดอิงประวัติศาสตร์ตำนาน อย่างล่าสุดคือ นาคบรรพ์ แต่สำหรับการร้อยเรียงประวัติศาสตร์การเมืองไทยเข้ากับซีรีส์โรแมนติกดราม่า แสงดาว แสงศรัทธา คือเรื่องแรกของเขา ซึ่ง โชคอนันต์ บอกกับเราว่า จริงๆ แล้วเรื่องการเมืองไทยอยู่ในความสนใจของเขามาตั้งแต่เด็ก เพราะคุณแม่ได้เคยพาเขาไปอยู่ในเหตุการณ์สำคัญของหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย โดยมีเหตุการณ์หนึ่งที่ติดอยู่ในใจของเขามาตลอดคือ 6 ตุลาคม 2519 ซึ่งเป็นเหตุการณ์ทางการเมืองที่เต็มไปด้วยบาดแผล มีการหยิบมาผลิตเป็นละครหรือภาพยนตร์ค่อนข้างน้อย แต่ถ้าหยิบมาเล่าให้คนรุ่นใหม่ได้ฟังอีกครั้งก็น่าสนใจไม่น้อย

“16 ตุลา เป็นเรื่องที่ค่อนข้างเซนซิทีฟ ผมก็ชั่งใจว่าถ้าเอาซีนประวัติศาสตร์นี้มาเป็นภูมิหลังของซีรีส์มันจะออกมาเป็นอย่างไร หรือถ้าจะเป็นซีรีส์รักโรแมนติกจะทำได้ไหม ก็มีการกดดันพอสมควร กระทั่งได้ตกตะกอนว่าถ้าเอาความรักมาจับกับภูมิหลัง 6 ตุลา ที่ดูเป็นคู่ตรงข้ามที่น่าสนใจไม่น้อย โดยเรื่องราวในตอนนั้นมันไม่ได้มีแค่เรื่องประท้วง แต่ยังมีนักศึกษาที่เข้าป่า สหายที่อยู่ในป่า ทหารที่ไปตามหานักศึกษาที่เข้าป่า การแย่งชิงมวลชน มันมีเรื่องราวของมนุษย์คนหนึ่ง กลุ่มหนึ่งที่ยังไม่ได้ถูกเล่า ก็เลยพัฒนามาเป็นซีรีส์เรื่องนี้ ซึ่งก็เพิ่มความท้าทายด้วยการเป็นซีรีส์วาย คนภายนอกอาจจะมองว่าความรักชายชายเป็นสิ่งต้องห้ามในยุคนั้น โดยเฉพาะในสังคมพรรคคอมมิวนิสต์ แต่เขาก็ไม่ได้ปฏิเสธว่าความรักแบบนี้จะเป็นไปไม่ได้”

แสงดาว แสงศรัทธา เป็นซีรีส์ภายใต้ Viu Original ผลิตโดย P.S. Performance, SMK GROUP และ DEVA Art Theater Studio ได้รับการสนับสนุนทุนการผลิตจาก กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม และ THACCA เดินเรื่องผ่าน “สหายเยว่” (รับบทโดย บาส อัศวภัทร์) แนวร่วมพรรคคอมมิวนิสต์ผู้มีบาดแผลซ่อนอยู่ในใจ สหายเยว่ประจำการอยู่ที่ฐาน “บ้านแสงดาว” ซึ่งอิงบรรยากาศโรงเรียนการเมืองกลางป่าที่ยังคงมีหลักฐานปรากฏอยู่จริงในไทย

หลังเสียงปืนในเช้า 6 ตุลาคม 2519 นักศึกษากลุ่มหนึ่งได้ตัดสินใจเข้าป่าไปสมทบกันที่บ้านแสงดาว หนึ่งในนั้นคือ “รวินทร์” หรือ “สหายแสง” (รับบทโดย หลงชาง อธิป) นักศึกษาผู้มีอุดมการณ์การเมืองแรงกล้าที่หวังจะให้ประเทศชาติเกิดการเปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะการลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ซึ่งการตายของเพื่อนนักศึษาผลักให้เขาเข้าสู่ฐานพรรคคอมมิวนิสต์แห่งบ้านแสงดาว โดยทางทีมผลิตได้สร้างฐานนี้ขึ้นมาใหม่จากข้อมูลการลงพื้นที่ไปพูดคุยกับสหายตัวจริงที่ฐานภูพยัคฆ์ จังหวัดน่าน รวมทั้งสหายในพื้นที่ภาคใต้ แม่ฮ่องสอน กรุงเทพฯ ซึ่งทำให้ผู้ชมได้เห็นความผ่อนคลาย เห็นสนามบาสกลางป่า ห้องเรียน โรงพยาบาล วิถีขีวิตของสหายที่เกิดขึ้นในฐานบ้านแสงดาว

“ตอนที่ไปลงพื้นที่หาข้อมูลก็ได้รู้ในหลายๆ เรื่องที่ประวัติศาสตร์การเมืองเส้นหลักอาจจะไม่ได้เล่า เช่น กฏ 3 ช้า หมายถึง รักช้า แต่งงานช้า มีลูกช้า คือในฐานไม่ได้ห้ามมีความรัก แต่สามสิ่งนี้จะทำให้อุดมการณ์ลดลงเท่านั้น หรืออย่างตอนไปพูดคุยกับสหายตัวจริงก็ได้เจอกับสหายที่คิดถึงการใช้ชีวิตที่ฐาน มีความรัก ความผูกพัน สหายบางคนก็อยากจะหนีออกจากฐานก็มี ในซีรีส์เราจะได้เห็นมุมมองของคนในฐานที่มีหลากหลายมิติ ในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง”

และแม้ซีรีส์ แสงดาว แสงศรัทธา จะมีกระแสตั้งแต่ก่อนเริ่มฉายว่าจะเป็นไปได้อย่างไรกับความรักแบบชาย ชาย ในสังคมพรรคคอมมิวนิสต์ แต่ผู้กำกับก็ย้ำถึงจุดประสงค์ของซีรีส์ว่า ไม่ได้มุ่งเน้นแค่เรื่องความรักของชายกับชาย แต่ยังมีเรื่องของสังคม พ่อกับลูก เพื่อนกับเพื่อน แฟนที่เข้าป่าแล้วสุดท้ายเกิดความแตกแยก

“มนุษย์ก็คือมนุษย์ ถ้าจะรักก็รักกันได้อย่างไม่แบ่งแยก ทุกคนมีอิสระและเสรีภายใต้ความถูกต้อง หัวใจหลักของเรื่องมีเท่านี้เลย…”