Lite

เบื้องหลังมังงะ กัปตันซึบาสะ และฟุตบอลโลกในมุมมองของ โยอิจิ ทากาฮาชิ

Focus

Captain Tsubasa กัปตันซึบาสะ เจ้าหนูสิงห์นักเตะ เล่าเรื่องเด็กชายชาวญี่ปุ่นผู้มีพรสวรรค์ ฝันจะเป็นนักเตะที่เก่งที่สุดในโลก และมุ่งมั่นไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคใด ๆ
เรื่องราวของซึบาสะตั้งแต่เรียนชั้นประถมจนกระทั่งเขากลายเป็นนักเตะอัจฉริยะที่เป็นตัวหลักในทีมชาติญี่ปุ่นในการชิงชัยถ้วยแชมป์ฟุตบอลโลก

ความแข็งแกร่งของทีมชาติญี่ปุ่น ซามูไรบลู (Samurai Blue) ในศึกฟุตบอลโลก 2026 ทำให้เรื่องราวมังงะกีฬาฟุตบอลสุดคลาสสิกอย่าง กัปตันซึบาสะ เจ้าหนูสิงห์นักเตะ (Captain Tsubasa) กลายเป็นไวรัลไปทั่วโลกอีกครั้ง เพราะความตั้งใจจะก้าวขึ้นสู่ทีมอันดับหนึ่งของนักฟุตบอลทีมชาติญี่ปุ่น บวกด้วยเกมนัดหยุดโลกระหว่างทีมชาติญี่ปุ่น กับทีมชาติบราซิลในรอบ 32 ทีมสุดท้ายศึกฟุตบอลโลก 2026 ก็ดูเหมือนจากถอดมาจากมังงะ กัปตันซึบาสะ อย่างไรอย่างนั้น Sarakadee Lite เลยชวนย้อนไปรู้จักเกร็ดเบื้องหลังมังงะระดับโลกของวงการฟุตบอลอีกสักครั้ง เพราะนี่ไม่ใช่แค่การ์ตูนช่อง แต่ กัปตันซึบาสะ ยังสร้างแรงบันดาลให้กับนักเตะตัวจริงทั้งในญี่ปุ่นและทั่วโลก

ผลงานขึ้นหึ้งของ “โยอิจิ ทากาฮาชิ”

จุดเริ่มต้นมังงะ กัปตันซึบาสะ มาจากการรวมความฝัน 2 ด้านของ โยอิจิ ทากาฮาชิ (Yoichi Takahashi) ชาวโตเกียวโดยกำเนิด(28 กรกฎาคม 1960) ผู้เป็นปรมาจารย์ด้านมังงะและมีความหลงใหลในกีฬาฟุตบอล เขาฝันอยากให้การแข่งขันฟุตบอลในญี่ปุ่นถูกยกระดับ รวมทั้งฝันให้นักเตะจากฝั่งเอเชียอย่างญี่ปุ่นก้าวไปถึงเกมฟุตบอลโลกในสักวัน ซึ่งความฝันนี้คุกรุ่นตั้งแต่ โยอิจิ ทากาฮาชิได้มีโอกาสไปดูการแข่งขันฟุตบอลโลกที่ประเทศอาร์เจนตินา ในปี ค.ศ. 1978 (Argentina 78) ซึ่งตอนนั้นกีฬาฟุตบอลยังไม่เป็นที่นิยมในญี่ปุ่นเท่ากับเบสบอล แต่ทว่าหลังจากที่ผลงานกัปตันซึบาสะ ตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ.1981 ก็สามารถสร้างกระแสความสนใจและความนิยมฟุตบอลในประเทศญี่ปุ่นได้เพิ่มขึ้น

ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1981

กัปตันซึบาสะตีพิมพ์ในรูปแบบมังงะครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1981 โดยตีพิมพ์ลงเป็นตอนๆ ในนิตยสารมังงะรายสัปดาห์ Weekly Shonen Jump และได้รับความนิยมจนถึงปัจจุบัน โดยความนิยมนี้ไม่ได้จำกัดแค่ญี่ปุ่นแต่สร้างยอดขายทั่วโลกมากกว่า 90 ล้านเล่มในฉบับรวมเล่ม ต่อเนื่องด้วยการสร้างสรรค์เป็นแอนิเมะ ซีรีย์ ฉายเป็นตอนๆ ทางทีวี และมีตอนพิเศษตามมา และถูกนำมาฉายในไทยทางช่อง 5 ครั้งแรกเมื่อเดือนมีนาคม ค.ศ. 1987 (พ.ศ.2530) ในชื่อไทย “กัปตันซึบาสะ เจ้าหนูสิงห์นักเตะ”

ความสมจริงราวกับอยู่ขอบสนาม

แนวทางในการเขียนที่เป็นเอกลักษณ์ของกัปตันซึบาสะ คือ “การถ่ายทอดประสบการณ์ระหว่างการแข่งขันตั้งแต่ต้นจนจบแมตช์” ซึ่ง โยอิจิ ทากาฮาชิ ได้ใช้ลายเส้นแสดงภาพลีลา เทคนิคการเตะบอลแบบที่เหนือจริงเพื่อบรรยายขั้นตอนการแข่งขันฟุตบอลอย่างละเอียด ใส่เรื่องราวของการไล่ตามความฝัน การฝ่าฟันอุปสรรค ทั้งชัยชนะและความพ่ายแพ้ในระหว่างทางทำให้ผู้อ่านเชื่อมโยงกับตัวละครและเรื่องราวในมังงะได้ ซึ่งเป็นการถมช่องว่างในยุคที่มังงะแนวกีฬาญี่ปุ่นยังไม่มีเล่าเรื่องฟุตบอลแบบเฉพาะ

จากมังงะสู่ทีมฟุตบอลจริง “ฝันให้ไกลไปให้ถึง”

โยอิจิ ทากาฮาชิ ไม่เพียงใช้คติที่ว่า “ฝันให้ไกลแล้วไปให้ถึง” เป็นธีมหลักของเรื่องราวในมังงะ แต่เขายังใช้ในชีวิตจริง เมื่อเขาเข้ารับตำแหน่งประธานสโมสรฟุตบอล Nankatsu SC ทีมฟุตบอลสมัครเล่นเล็กๆ ในเมืองคัตสึชิกะ (Katsushika) ซึ่งเป็นบ้านเกิดของทากาฮาชิ เดิมทีสโมสรนี้เป็นเพียงทีมฟุตบอลสมัครเล่น ในชื่อ Katsushika Vitoado และเริ่มโครงการมุ่งสู่ลีกอาชีพเมื่อปี ค.ศ. 2008 (Katsushika J-League Project) ต่อมาใน ค.ศ. 2013 ทางทีมจึงได้เชิญ ทากาฮาชิมาเป็นประธานสโมสร เพื่อเป็นทั้งแรงบันดาลใจและช่วยผลักดันในด้านต่างๆ

ต่อมาใน ค.ศ. 2019 ทากาฮาชิตัดสินใจลุยวงการฟุตบอลอาชีพเต็มตัวด้วยการซื้อกิจการและเปลี่ยนชื่อสโมสรเป็น Nankatsu SC (นันคัตสึ ซ็อคเกอร์ คลับ) ตามชื่อสโมสรในมังงะกัปตันซึบาสะ ซึ่งเรียกความสนใจจากแฟนบอลได้อย่างมากจนหลายคนเรียกพวกเขาว่าเป็น “ทีมฟุตบอลจากมังงะ” และเขาได้นำทีม Nankatsu SC ไต่อันดับจากดิวิชั่นในลีกระดับจังหวัดขึ้นมาถึงอันดับ 2 จาก 10 ทีมในดิวิชั่น 1 ของฟุตบอลลีกภูมิภาคคันโตเมื่อ ค.ศ. 2025 โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการพาทีมเข้าสู่ J.League หรือลีกฟุตบอลอาชีพสูงสุดของญี่ปุ่นให้ได้

ญี่ปุ่น บราซิล พันธมิตรด้านฟุตบอล

แรงบันดาลใจของตัวละคร “กัปตันซึบาสะ” มาจากเรื่องราวของ มูซาชิ มิซูชิมา ( Musashi Mizushima) นักเตะเยาวชนจากทีม Shimizu FC ในญี่ปุ่น ที่กลายมาเป็นนักเตะอาชีพคนแรกของญี่ปุ่นที่ได้ร่วมทีมสโมสรฟุตบอลเซา เปาโล ประเทศบราซิล หลังจากเขามีแววด้านฟุตบอลโดดเด่นจนเข้าตา เปเล่ (Pelé) นักเตะบราซิลชุดแชมป์ฟุตบอลโลก 3 สมัย ระหว่างที่เขากำลังเดินทางไปเปิดโรงเรียนสอนฟุตบอลในประเทศญี่ปุ่นเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1974

**กลาง : ซิโก้ (Zico) ตำนานสวมเสื้อทีมชาติเบอร์ 10**

นอกจากนี้ ทากาฮาชิ ผู้แต่งยังได้อิงต้นแบบของสไตล์การเล่นตำแหน่งมิดฟิลด์หรือกองกลางตัวรุกในมังงะของเขา รวมทั้งตัวละคร “โรแบร์โต ฮอนโก” (Roberto Hongo) โค้ชของกัปตันซึบาสะจาก นักเตะทีมชาติบราซิลชุดที่ประสบความสำเร็จและโด่งดังมากในยุค 80 อย่าง ซิโก้ (Zico) ตำนานสวมเสื้อทีมชาติเบอร์ 10 ก่อนที่จะย้ายมาเป็นนักเตะและโค้ชของทีมสโมสร Kashima Antlers (เดิมชื่อ Sumitomo Metals) ใน J.League ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1991 และพาทีมคว้าแชมป์มากมายจนกลายเป็นตำนานของสโมสร และแม้เขาจะเลิกเล่นฟุตบอลแล้วซิโก้ก็ยังเป็นผู้อำนวยการฝ่ายเทคนิคและผู้จัดการทีมช่วงปี ค.ศ.1996-2002 ก่อนจะรับหน้าที่เป็นผู้จัดการทีมชาติญี่ปุ่นชุดสู้ศึกแชมป์โลกจากปี 2002 ถึง ปี 2006 แม้จะไม่เคยพาญี่ปุ่นคว้าแชมป์ฟุตบอลโลก แต่ซิโก้ต้นแบบและแรงบันดาลใจของกัปตันซึบาสะ ก็ถือว่าได้วางรากฐานของฟุตบอลญี่ปุ่นให้ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในทีมระดับโลกอย่างที่ โยอิจิ ทากาฮาชิ ผู้เขียนมังงะได้ฝันไว้

สร้างแรงบันดาลใจให้นักเตะระดับโลก

ไม่ใช่เพียงสร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนญี่ปุ่นที่อยากเติบโตมาเป็นนักเตะทีมชาติ ในทางกลับกัน กัปตันซึบาสะ ยังได้สร้างแรงบันดาลใจให้นักเตะระดับโลกหลายคน รวมถึงนักฟุตบอลทีมชาติสเปนชุดแชมป์โลกไม่ว่าจะเป็น อันเดรส อิเนสตา (Andres Iniesta) เฟอร์นานโด ตอร์เรส ( Fernando Torres) ไปจนถึง อเลสซานโดร เดล ปิเอโร ( Alessandro Del Piero) อย่างที่ โยอิจิ ทากาฮาชิ เคยให้สัมภาษณ์กับเว็บไซต์ FIFA เมื่อปี ค.ศ. 2022 ไว้ว่า

“ผมได้ยินมาว่า เดล ปิเอโร่ พับแขนเสื้อลงสนามเลียนแบบตัวละคร เฮียวงะ โคจิโร่ (Kojiro Hyuga) และก็มีนักเตะหลายคนที่แอบปล่อยความเป็น Taro Misaki และ Tsubasa Ozora ในตอนเล่นลูกชิ่งผ่านคู่ต่อสู้ในสนาม ตอนที่มังงะเรื่องนี้ตีพิมพ์แรกๆ ญี่ปุ่นยังไม่ค่อยรู้จักฟุตบอลโลกเท่าไร พอกัปตันซึบาสะได้รับความนิยมแบบมีแฟนคลับเหนียวแน่นผมก็ทึ่งอยู่เหมือนกัน ไม่ใช่แค่เด็กๆ ในญี่ปุ่นแต่มีแฟนทั่วโลกเลย”